Kobiety: Yosano Akiko (与謝野 晶子)

2 tygodnie temu pochłonęłam książkę, którą w ciągu najbliższych dni planuję tutaj zrecenzować, więc szczegóły następnym razem. Ale to właśnie w książkę tę otwiera i zamyka ta sama fraza:

“Wszystkie śpiące kobiety budzą się ze snu.”

Fraza ta jest częścią wiersza Yosano Akiko, japońskiej feministki i pacyfistki, uznawanej za jedną z najbardziej kontrowersyjnych japońskich poetek swoich czasów.

W ciągu kilku minut w Internecie udało mi się odnaleźć całość, w języku angielskim:

The day the mountains move has come.
I speak, but no one believes me.
For a time the mountains have been asleep.
But long ago they all danced with fire.
It doesn’t matter if you don’t believe this,
my friends, as long as you believe:
All the sleeping women
are now awake and moving.

Kiedy pierwszy raz przeczytałam ten wiersz w całości, coś we mnie drgnęło. Chciałam więc dowiedzieć się więcej o autorce, o której słyszałam kilkukrotnie, za mało jednak, aby przykuło to moją uwagę. Wiersz więc przypomniał mi o niej i zachęcił do kopania głębiej.

Akiko, urodzona w 1878 roku w bogatej rodzinie kupieckiej, już od wczesnych lat odpowiedzialna była za rodzinny biznes (ciekawostka: biznesem tym była produkcja tzw. yōkan (羊羹) czyli galaretowatego deseru wytwarzanego z czerwonej fasoli azuki, cukru i agaru). Od dziecka była też zafascynowana słowem pisanym, ponoć każdą wolną chwilę spędzała z nosem w książkach. Jako nastolatka zaczytywała się poezją, zaczęła również . pisać do magazynu Myōjō (Bright Star), w tym samym czasie odkryła również, za sprawą Tekkana Yosano – swojego późniejszego życiowego partnera, poezję tanka.

To właśnie wiersze tanka będzie pisała całe życie, wyda ponad 20 antologii. Zasłynie jednak przede wszystkim ze swoich feministycznych i antywojennych wierszy, takich jak “Thou Shalt Not Die” (君死にたもうこと勿れ) adresowany jej młodszemu bratu, który służył w Armii Cesarskiej. Tematyka jej wierszy będzie bardzo nowoczesna – poświęci sporo miejsca równym prawom dla kobiet, macierzyństwu (chociaż sama urodzi 13 dzieci!) z wyboru, nie będącym przy tym jedynym celem istnienia, niezależności finansowej kobiet.

Pod koniec życia, prawdopodobnie ze względu na doświadczenia wojenne, skręci politycznie na prawo, wychwalać będzie militaryzm i nacjonalizm, sławić syna za udział w wojnie i naciskać na niego, aby “walczył dzielnie”, ku chwale Japonii.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s